اخبارسینمای جهاننقدنقد و یادداشتهمه مطالب

یادداشتی بر فیلم ” فرانتز” ساخته فرانسوا اوزون

سیمای زندگی زنی پس از جنگ

 

یادداشتی بر فیلم ” فرانتز ” ساخته فرانسوا اوزون که در جشنواره بین المللی فیلم فجر در تهران به نمایش در آمد

این بار فرانسوا اوزون در زاویه دیدی منحصر به فرد به جنگ ، فضای قبرستان و‌‌‌‌ سربازی مرده را بعنوان پایه اصلی داستان خود برگزیده است . جایی که در آن فضا ، دختری جوان و زیبا با نگاهی خیره به سنگ قبر نامزدش ( که بعدا میفهمیم اساسا هیچ تن و بدنی در آن قبر وجود ندارد ) تغییراتی را که جنگ در سرنوشت و زندگی انسانها بوجود می آورد را مرور میکند .جنگ شاید مهمترین واقعه بشری باشد که حتی آنهایی را هم که در میدان کارزار حضور ندارند را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. خانواده هایی که با رفتن یک یا چند تن از اعضای خانواده شان به میدان نبرد ، دیگر همان خانواده سابق پیش از جنگ نخواهند بود و فرانسوا اوزون تحت تاثیر همین مساله ، آخرین ساخته اش “فرانتز “را به دنیای زندگی خانواده هایی اختصاص داده است که در روزهای پس از اتمام جنگ ، راه التیامی برای درمان زخمهای خود نمی یابند .
آنا، دختر جوانی است که نامزدش، فرانتز، را در آخرین روزهای جنگ از دست داده. حتی جنازه او هم پیدا نشده. پدر و مادر فرانتز قطعه‌ای خاک را در گورستانی با تصویر فرانتز آذین بسته‌اند و آن را گور فرزند از دست رفته‌شان می‌دانند. آنا، که هنوز دلبسته فرانتز است، هر روز گلی بر گور معشوق از دست رفته‌اش می‌نشاند. آنا با پدر و مادر نامزدش زندگی می‌کند که او را مانند دختر خودشان می‌دانند. یک روز آنا مرد ناشناسی را می‌بیند که بر گور فرانتز گل می‌گذارد. پدر فرانتز، مرد را که برای دیدار او رفته به‌ جرم فرانسوی بودن از خود می‌راند: “تمام مردان فرانسوی قاتلین فرزند من هستند”. اما روزی دیگر، آنا این ناشناس را به خانه دعوت می‌کند. نامش آدریان است و می‌گوید پیش از جنگ با فرانتز در پاریس آشنا شده و با هم دوست بوده‌اند.
تقابل انسانهایی از دو ملیت متفاوت که تا پیش از این بعنوان دشمن و در میدان نبرد رودر روی یکدیگر قرار گرفته اند ، درام اصلی آخرین ساخته اوزون را تشکیل داده است . جایی که آنا ، با دریافت نشانه هایی از تشابه آدریان با نامزد سابقش فرانتز ، کم کم به او احساس دلبستگی پیدا کرده و ظهور عشقی ممنوعه ، که از جانب اهالی منطقه نوعی بی اعتنایی به سربازان کشته شده در جنگ تلقی میشود را نیز وارد درام داستانی مینماید .

صحنه ای از فیلم فرانتز ساخته فرانسوا اوزون

فیلم هر چقدر که با فضاسازی های مناسب و تعلیقی درگیر کننده آغاز میشود ، اما در میانه راه با امتناع از نزدیکی به درونیات شخصیت ها با طراحی سکانس هایی چون گفتگوهای تکراری درون کافه در آلمان و فرانسه و مراسم طولانی رقص ، بیش از هر چیز ایده ذهنیات جامعه پس از جنگ را به کشمکش میان شخصیت ها ترجیح میدهد . به چگونگی حضور آدریان در خانه پدر و مادر فرانتز نگاه کنید.دکتری که شغلش هیچ نقش کارکردی در درام بازی نمیکند ، در ابتدا تا آنجایی از حضور جوان فرانسوی خشمگین است که حتی اجازه حرف زدن را به او نمی دهد ، اما کمی بعد و بدون هیچ گونه توضیحی ( احتمالا با شنیدن این نکته که فرانتز با آدریان با هم به موزه لوور رفته اند ) متحول شده و از جوان فرانسوی در طی یک سخنرانی حمایت میکند .اینکه پدر و مادری برای فرزندشان یک قبر خیالی ساخته اند اما در مواجهه با فردی که خودش را دوست لحظات آخر پسرشان معرفی میکند ، بدون اینکه پرسشی از نحوه و محل مرگ او بپرسند به لحظات مفرحی چون شام خوردن و ویلن زدن بسنده میکنند ، از آن دست ایده هایی است که ما را بیشتر به سمت درام های هندی هدایت میکند .شاید بتوان پایان بندی تحمیلی فیلم و به دور از ساز و کارهای درام را نیز در همین راستا تعبیر کرد .حضور شخصیت های کلیشه ای چون ، مرد میانسال پولدار که خواستگار آنا و رقیبی برای عشق او به آدریان است نیز همانقدر بی تاثیر و بی رمق است که بر ملا شدن راز آدریان . جایی که مخاطب ، زودتر از شخصیتهای ساده لوح فیلم ،چگونگی مرگ فرانتز را در ذهن خود مرور کرده و سکانس اعتراف آدریان را بی اثر میکند .بازیگوشی های فرانسوا او زون ‌‌‌‌‌‌با رنگ و ‌نورو نمایش سکانس های سرخوشانه فیلم بصورت رنگی نیز کمکی به جذابیتهای درام نمیکند تا فیلم در همان ایده مرکزی منحصر به فرد خود متوقف بماند. نیمه دوم فیلم با تغییر رویکرد فیلمساز ، تم جستجو را با نمایش سفر آنا به فرانسه برای پیدا کردن ردپایی از آدریان  جایگزین مضمون اولیه فیلم کرده  و عملا فیلم را در روایت و ساختار دچار تشتت میکند تا پایان بندی باسمه ای و غیر منطقی فیلم ،تیر خلاصی بر اشتیاق اولیه ای باشد که در ابتدای تماشای فیلم بوجود آمده بود .

نوشته کمال پورکاوه

به این مطلب امتیاز دهید

0%

امتیاز کاربران: اولین نفر باشید!
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن